Gdy stylistyka samochodu wywołuje więcej kpin niż zachwytów, szybko trafia do motoryzacyjnego hall of fame. Pytanie o najbrzydsze auto na świecie nie ma jednej obiektywnej odpowiedzi, ale kilka modeli regularnie wraca w takich zestawieniach. W tym artykule porównuję ich wygląd, funkcjonalność, historię i pokazuję, dlaczego niektóre „brzydkie” samochody zasługują mimo wszystko na szacunek.
Najmocniejszym kandydatem pozostaje Fiat Multipla, ale konkurencja jest liczna
- Fiat Multipla najczęściej wygrywa nieformalny konkurs na najbardziej kontrowersyjny wygląd.
- Pontiac Aztek łączył nietypową sylwetkę z zaskakująco praktycznym wnętrzem.
- SsangYong Rodius szokował głównie nieproporcjonalną tylną częścią nadwozia.
- Nissan Juke i Chrysler PT Cruiser udowodniły, że kontrowersyjny design może przyciągać klientów.
- Ocena wyglądu jest subiektywna, dlatego trzeba oddzielić brzydką formę od słabego samochodu.

Dlaczego Fiat Multipla tak często zdobywa ten wątpliwy tytuł
Jeżeli miałbym wskazać jeden model, który najmocniej zapisał się w historii motoryzacyjnych żartów, byłaby to pierwsza generacja Fiata Multipla z lat 1998-2004. Jej przód wyglądał tak, jakby projektant połączył dwa różne samochody: dolną część z dużymi reflektorami oraz dodatkowy pas świateł umieszczony wysoko pod szybą.
Proporcje również nie pomagały. Wysokie nadwozie, krótki przód, szeroka kabina i niewielkie koła tworzyły sylwetkę przypominającą bardziej miejskie urządzenie niż klasyczny samochód. Właśnie dlatego Multipla przez lata była wymieniana jako symbol nieudanego designu, choć jej wygląd wynikał z bardzo konkretnego założenia konstrukcyjnego.
Fiat chciał zmieścić sześć pełnowymiarowych foteli w nadwoziu o długości około 4 metrów. Dwa rzędy po trzy miejsca dawały pasażerom więcej przestrzeni niż typowy kompaktowy minivan, a bagażnik miał około 430 litrów, które po zmianie konfiguracji wnętrza można było zwiększyć do około 1300 litrów.
To jeden z tych przypadków, w których funkcjonalność wygrała z elegancją. Multipla trafiła nawet do ekspozycji Museum of Modern Art w Nowym Jorku, ponieważ reprezentowała odważne podejście do projektowania samochodu. W mojej ocenie właśnie ta sprzeczność czyni ją ciekawszą niż zwykły stylistyczny bubel. Samochód wygląda dziwnie, ale jego forma ma logiczne uzasadnienie.
Pontiac Aztek i SsangYong Rodius miały inne problemy z proporcjami
Pontiac Aztek jako crossover przed swoją epoką
Pontiac Aztek zadebiutował na początku XXI wieku jako samochód dla aktywnych użytkowników. Miał łączyć cechy SUV-a, rodzinnego auta i pojazdu rekreacyjnego. Problem polegał na tym, że projektanci próbowali pokazać wszystkie te funkcje jednocześnie, przez co nadwozie otrzymało zbyt wiele linii, załamań i kontrastowych elementów.
Przód był wysoki i ciężki, boki wyglądały masywnie, a tylna część sprawiała wrażenie doczepionej do reszty samochodu. Wnętrze oferowało jednak praktyczne rozwiązania, a samochód miał charakter wyprzedzający popularność dzisiejszych crossoverów. To ważna lekcja dla projektantów. Dobry pomysł użytkowy nie zawsze obroni się, gdy forma nie tworzy spójnej całości.
Przeczytaj również: Chińskie marki samochodów i ich logotypy. Praktyczny przewodnik
SsangYong Rodius i kontrowersyjny tył nadwozia
SsangYong Rodius, sprzedawany na wielu rynkach od 2004 roku, zasłynął przede wszystkim ogromnym nadwoziem i nietypowo poprowadzoną linią dachu. Przednia część była jeszcze dość zachowawcza, ale przejście dachu w tylny słupek wyglądało tak, jakby projekt zakończono bez uzgodnienia proporcji.
W zamian kierowca otrzymywał duże, siedmioosobowe auto z przestronną kabiną i możliwościami aranżacji wnętrza. Rodius nie był więc pozbawiony sensu. Jego problem stanowiło to, że praktyczność została osiągnięta kosztem harmonii bryły, a tył samochodu bardzo trudno było zaakceptować nawet po dłuższym kontakcie.
Modele, które dzielą kierowców bardziej niż zwykła brzydota
Nie każde kontrowersyjne auto zasługuje na miano najgorszego projektu. Czasem producent celowo wybiera odważny styl, licząc na to, że część klientów pokocha indywidualizm. Tak było między innymi w przypadku kilku modeli, które początkowo krytykowano, a później zaczęto doceniać za charakter.
| Model | Co budziło sprzeciw | Co broniło ten samochód |
|---|---|---|
| Nissan Juke | Wysoko umieszczone światła i nietypowy przód | Wyrazisty charakter, kompaktowe wymiary i popularność wśród młodszych kierowców |
| Chrysler PT Cruiser | Ciężka, retro-sylwetka z wysokim dachem | Przestronne wnętrze i konsekwentny styl retro |
| Alfa Romeo SZ | Ostre, kanciaste nadwozie i bardzo nietypowy przód | Sportowe osiągi, wyjątkowość i kolekcjonerski charakter |
| BMW 5 GT | Połączenie limuzyny, liftbacka i crossovera | Komfort, przestrzeń oraz duży bagażnik |
| Chevrolet SSR | Ciężka stylizacja retro i nietypowe proporcje pick-upa | Oryginalność, składany dach i kolekcjonerski potencjał |
Najlepszym przykładem jest Nissan Juke. W chwili premiery wielu kierowców uważało go za przesadnie dziwny, ale samochód odniósł komercyjny sukces i wpłynął na wygląd kolejnych crossoverów. Kontrowersyjny design może być skuteczniejszy niż bezpieczna, nijaka stylistyka, jeśli trafia do właściwej grupy odbiorców.
Podobnie oceniam Alfę Romeo SZ. Nie nazwałbym jej po prostu brzydką. To raczej samochód, który świadomie odrzuca klasyczne proporcje i dlatego budzi skrajne emocje. W świecie motoryzacji taka odwaga często starzeje się lepiej niż poprawne, ale pozbawione charakteru projekty.
Co sprawia, że samochód wygląda źle
Najczęściej nie chodzi o pojedynczy detal, lecz o brak równowagi między elementami. Samochód może mieć dziwne reflektory albo duży grill, a mimo to wyglądać dobrze, jeśli zachowuje właściwe proporcje. Problem pojawia się wtedy, gdy przód, kabina, koła i tył zdają się pochodzić z różnych projektów.
Najczęstsze przyczyny negatywnej oceny wyglądu to:
- zbyt wysoka lub zbyt krótka maska,
- koła za małe w stosunku do nadwozia,
- przesadnie ciężkie zderzaki i nadkola,
- kilka konkurujących ze sobą linii bocznych,
- reflektory umieszczone bez wyraźnego związku z resztą przodu,
- tylna część, która nie wynika logicznie z profilu samochodu.
Z perspektywy tuningu ważne jest też to, że modyfikacje nie zawsze poprawiają wygląd. Duże felgi mogą pomóc Multipli lub Rodiusowi, ale źle dobrany body kit, przesadny spoiler i przypadkowy kolor tylko uwydatnią niedopracowane proporcje. W przypadku kontrowersyjnych modeli mniej zmian często daje lepszy efekt.
Brzydki samochód nie musi być złym samochodem
To rozróżnienie jest ważniejsze, niż może się wydawać. Fiat Multipla zapewniał świetną widoczność i bardzo praktyczną kabinę, Pontiac Aztek oferował użyteczne rozwiązania dla aktywnych kierowców, a Rodius mógł przewieźć rodzinę z dużą ilością bagażu. Ich wygląd obniżył atrakcyjność rynkową, ale nie przekreślił wszystkich zalet.
Przy zakupie używanego auta tego typu nie kierowałbym się samą ciekawością stylistyczną. Trzeba sprawdzić korozję, dostępność części, historię serwisową i stan układu napędowego. W przypadku starszych, niszowych modeli koszt nietypowych elementów nadwozia albo elektroniki może szybko przewyższyć cenę zakupu.
Jeśli ktoś chce kupić samochód tylko po to, aby wyróżniać się na ulicy, lepiej wybrać model z mocną mechaniką i dobrym dostępem do części. Kontrowersyjny wygląd jest zaletą dopiero wtedy, gdy auto nie wymaga ciągłych napraw. W przeciwnym razie oryginalność szybko przestaje bawić.
Najbrzydsze auto może z czasem stać się ikoną
Moja odpowiedź jest prosta: Fiat Multipla pierwszej generacji ma najmocniejsze argumenty do zdobycia nieformalnego tytułu najbardziej nieatrakcyjnego samochodu świata. Pontiac Aztek i SsangYong Rodius depczą mu po piętach, ale Multipla jest łatwiejsza do rozpoznania i jednocześnie bardziej interesująca konstrukcyjnie.
Nie traktowałbym jednak takich rankingów jak obiektywnego pomiaru. Czasem samochód wyśmiewany w dniu premiery po latach zyskuje status kultowego, bo pokazuje odwagę, której brakuje wielu nowoczesnym modelom. W motoryzacji najbardziej pamiętamy nie zawsze te auta, które były najładniejsze, lecz te, które miały własny charakter.